Lộ trình miễn viện phí: người có thẻ BHYT được gì từ 2026

Từ 1/1/2026, hai nhóm được nâng mức hưởng bảo hiểm y tế lên 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi: người thuộc hộ cận nghèo (trước là 95%) và người từ đủ 75 tuổi đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội (trước là 80%). Việc "miễn viện phí" cho toàn dân chưa áp dụng ngay mà đi theo lộ trình, ưu tiên nhóm yếu thế trước và mở rộng dần khi quỹ BHYT cho phép.

Cụm từ "miễn viện phí" xuất hiện dày đặc từ khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 9/9/2025, khiến không ít người hiểu lầm rằng đi viện sẽ không mất đồng nào. Bài viết này tách bạch phần đã có hiệu lực, phần còn là định hướng, và cách mỗi gia đình tự kiểm tra quyền lợi trên thẻ của mình.

Văn bản nào đang được áp dụng

Chủ trương của Nghị quyết 72 được Quốc hội thể chế hóa bằng Nghị quyết 261/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Theo báo Đại biểu Nhân dân, văn bản được thông qua sáng 11/12/2025 với 431/433 đại biểu có mặt tán thành và có hiệu lực từ 1/1/2026.

Nghị quyết nêu nguyên tắc miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi BHYT, thực hiện theo lộ trình phù hợp điều kiện kinh tế, ngân sách, quỹ BHYT và việc điều chỉnh mức đóng. Ngoài phần quyền lợi người bệnh, văn bản còn có chính sách cho nhân viên y tế như xếp lương bậc 2 khi tuyển dụng với bác sĩ, dược sĩ, và phụ cấp nghề cho một số chuyên ngành đặc thù.

Hai nhóm được nâng lên 100% từ đầu năm

Ngày 6/1/2026, Bộ Y tế gửi văn bản hỏa tốc yêu cầu Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các cơ sở khám chữa bệnh chuyển đổi mã quyền lợi. Tuổi Trẻ mô tả cụ thể:

Với người cao tuổi, mức tăng từ 80% lên 100% là thay đổi đáng kể, vì đây là nhóm có nhiều bệnh mạn tính và đi khám thường xuyên. Nếu trên thẻ hoặc trên ứng dụng vẫn hiển thị mã cũ, hãy đề nghị cơ sở khám kiểm tra lại theo hướng dẫn chuyển mã của Bộ Y tế.

Danh sách đầy đủ nhóm được quỹ chi trả 100%

Hai nhóm trên cộng với các đối tượng sẵn có trong Luật Bảo hiểm y tế 2024 tạo thành danh sách 11 nhóm được hưởng 100%, được VnEconomy liệt kê ngày 16/1/2026. Tóm gọn:

• Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ, chiến sĩ công an, người làm công tác cơ yếu, học viên các trường lực lượng vũ trang và dân quân thường trực.
• Trẻ em dưới 6 tuổi.
• Người có công với cách mạng, cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ và người có công nuôi dưỡng liệt sĩ.
• Người thuộc hộ nghèo; người dân tộc thiểu số thuộc hộ cận nghèo ở vùng khó khăn; người sống tại xã đảo, huyện đảo.
• Người đang hưởng trợ cấp xã hội, trợ cấp nuôi dưỡng hằng tháng.
• Người cao tuổi thuộc các diện trợ cấp theo quy định mới.

Mức 100% vẫn chỉ áp dụng trong phạm vi quyền lợi và đúng tuyến theo quy định. Thuốc, vật tư ngoài danh mục BHYT, dịch vụ theo yêu cầu hay phòng nằm dịch vụ vẫn có thể phát sinh chi phí tự trả.

"Miễn viện phí" khác "không mất tiền" ở đâu

Các phát biểu của Bộ Y tế được Znews tổng hợp tháng 12/2025 nhấn mạnh đây là điều chỉnh từng bước chứ không xóa bỏ mọi khoản chi. Giai đoạn đầu ưu tiên người hưởng chính sách xã hội, hộ nghèo, cận nghèo, thu nhập thấp, người có công, người khuyết tật và người cao tuổi. Những thuốc, vật tư, dịch vụ hiện chỉ được thanh toán 30%, 50% hay 70% sẽ được nâng dần mức chi trả.

Một rào cản được chính cơ quan quản lý thừa nhận là mức đóng BHYT hiện còn thấp, giới hạn khả năng mở rộng quyền lợi. Các gói BHYT bổ sung, liên kết với bảo hiểm thương mại, được đưa vào thí điểm để tránh chi trả trùng lặp. Nói cách khác, người có thu nhập ổn định vẫn nên cân nhắc bảo hiểm sức khỏe bổ sung nếu thường dùng dịch vụ ngoài danh mục.

Khám sức khỏe định kỳ miễn phí đi kèm

Song song với lộ trình viện phí là chủ trương khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần. Trong 2026–2027, việc khám chủ yếu diễn ra tại trạm y tế xã và một số cơ sở cơ bản, gồm khám nội tổng quát, tai mũi họng, răng hàm mặt, xét nghiệm, siêu âm tổng quát và chụp X-quang ngực. Kết quả được đồng bộ vào hồ sơ sức khỏe điện tử. Với người lao động, đợt khám này không thay thế nghĩa vụ khám định kỳ của doanh nghiệp, vốn có phạm vi riêng như trong các gói khám sức khỏe doanh nghiệp.

Tự kiểm tra quyền lợi trong năm phút

1. Xem mã đối tượng và mã quyền lợi trên thẻ BHYT, hoặc trên ứng dụng VNeID, VssID.
2. Đối chiếu với bảng ở trên: nếu thuộc diện cận nghèo hoặc từ 75 tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội mà mã chưa đổi, báo với bộ phận BHYT của bệnh viện.
3. Khi nhận bảng kê chi phí, xem dòng nào là phần BHYT trả, dòng nào là ngoài danh mục để hiểu vì sao vẫn phải đóng tiền.
4. Người dùng thuốc dài ngày nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về lựa chọn thuốc trong danh mục BHYT có hiệu quả tương đương, đồng thời giữ thói quen nhận biết dược phẩm chính hãng khi phải mua thêm bên ngoài.

Những gì chưa có câu trả lời

Mốc cụ thể để các nhóm khác được nâng mức hưởng, danh mục thuốc và dịch vụ được nâng tỷ lệ thanh toán, cũng như mức đóng mới, đều do Chính phủ quy định chi tiết theo từng giai đoạn. Đến tháng 11/2026, các nguồn chúng tôi kiểm tra chưa có văn bản công bố lịch tăng quyền lợi tiếp theo, vì vậy những bài viết khẳng định "toàn dân miễn phí từ năm sau" là chưa có căn cứ.